Rada Miasta Gniezna wzywa do udziału w obchodach 11 lipca. W tle pamięć i lokalne historie

Niektóre daty nie mijają wraz z kolejnymi kartkami kalendarza - wracają w opowieściach rodzinnych, w miejskich uroczystościach i w pytaniach o to, jak mówić o tragediach sprzed lat. Właśnie w takim tonie Rada Miasta Gniezna zwróciła się do mieszkańców w apelu przyjętym 24 czerwca 2026 roku, przypominając o zbliżającym się 11 lipca, czyli Narodowym Dniu Pamięci o Polakach – Ofiarach Ludobójstwa dokonanego przez OUN i UPA na Ziemiach Wschodnich II Rzeczypospolitej.

Samorząd zachęca gnieźnian do włączenia się w obchody, które mają odbyć się także w Gnieźnie. Data 11 lipca nawiązuje do najtragiczniejszego momentu wydarzeń na Wołyniu - fali zbrodni z 1943 roku, gdy ludność polska stała się celem ataków Ukraińskiej Powstańczej Armii.

Apel Rady Miasta Gniezna: pamięć ma mieć wymiar wspólnotowy

W swoim stanowisku Rada Miasta Gniezna podkreśla, że upamiętnienie ofiar nie jest wyłącznie sprawą historii zapisanej w podręcznikach. W Gnieźnie mieszkają potomkowie osób, które ocalały z rzezi wołyńskiej, a także rodziny wypędzone z domów i pozbawione rodzinnych majątków. To sprawia, że pamięć o tragedii Wołynia funkcjonuje w mieście nie tylko jako rocznicowa data, ale również jako część lokalnej tożsamości.

Samorządowy apel ma więc dwa cele: przypomnieć o sensie Narodowego Dnia Pamięci oraz zachęcić do widocznej obecności mieszkańców podczas miejskich uroczystości. W dokumencie zaakcentowano, że oddanie hołdu oznacza także uznanie roli tych, którzy przechowywali i przekazywali świadectwa o wydarzeniach z 1943 roku kolejnym pokoleniom.

Jako Rada Miasta Gniezna apelujemy do Mieszkańców Gniezna o uczczenie pamięci ofiar wołyńskich i liczny udział w tych uroczystościach.

Wiceprzewodniczący RadyMiasta Gniezna

Między bolesną historią a solidarnością po napaści Rosji na Ukrainę

W apelu pojawia się też współczesny kontekst, który - jak wskazuje Rada Miasta Gniezna - pokazał, że wsparcie może przekraczać dawne rany. Po napaści Rosji na Ukrainę Polacy, w tym mieszkańcy Gniezna, angażowali się w pomoc Ukrainie: przyjmowano uchodźców, organizowano zbiórki i przekazywano pomoc humanitarną. Podkreślono, że była to pomoc udzielana bez stawiania warunków i bez oczekiwania wdzięczności.

Rada Miasta Gniezna wskazuje jednocześnie, że pamięć o ofiarach zbrodni OUN i UPA powinna prowadzić nie do eskalowania napięć, lecz do budowania świata opartego na prawdzie, szacunku, dialogu i pokoju - przy jednoczesnym nazywaniu wydarzeń po imieniu.

Niech pamięć o ofiarach będzie dla nas zobowiązaniem do budowania świata opartego na prawdzie, szacunku, dialogu i pokoju.

Wiceprzewodniczący RadyMiasta Gniezna

Co oznacza apel w praktyce

Choć dokument nie zawiera szczegółowego harmonogramu, jasno wskazuje, że 11 lipca w Gnieźnie zaplanowano obchody upamiętniające ofiary największej fali mordów na Wołyniu. Rada Miasta Gniezna prosi mieszkańców, by potraktowali rocznicę jako wspólne zobowiązanie - zwłaszcza że w wielu gnieźnieńskich domach pamięć o utraconych bliskich i utraconych miejscach nadal jest elementem rodzinnych historii.

• 24 czerwca 2026 roku - przyjęcie apelu przez Radę Miasta Gniezna.
• 11 lipca - Narodowy Dzień Pamięci o Polakach – Ofiarach Ludobójstwa dokonanego przez OUN i UPA na Ziemiach Wschodnich II Rzeczypospolitej.
• 1943 rok - rok kulminacji zbrodni na Wołyniu, do którego odnosi się rocznicowa data.

Władze miasta akcentują, że obecność mieszkańców podczas uroczystości ma znaczenie nie tylko symboliczne. To także sygnał, że Gniezno potrafi łączyć pamięć o tragediach, szacunek dla ofiar i odpowiedzialność za język oraz relacje społeczne - zarówno wewnątrz lokalnej wspólnoty, jak i w szerszym kontekście wydarzeń, które dotykają region Europy dziś.