Stanisław Maroński
Biografia
Stanisław Maroński urodził się 30 kwietnia 1825 w Gnieźnie. Po studiach historycznych na Uniwersytecie Wrocławskim w latach 1847–1852 pracował w szkolnictwie na Pomorzu, ucząc języka polskiego, historii i łaciny w gimnazjach Chełmnie, Chojnicach i Wejherowie.
Jako historyk zajmował się głównie obszarem nadbałtyckim, a w szczególności interesował go Pomorze i jego stosunki z Polską w przeszłości. W 1876 opublikował niemieckojęzyczną pracę Die stammverwandtschaftlichen und politischen Beziehungen Pommerns zu Polen bis zum Jahr 1227, w której wykazał liczne związki kulturowe, gospodarcze i polityczne łączące Pomorze i Polskę w średniowieczu. Pisał także o chrześcijaństwie na Pomorzu (Nawrócenie Pomorza) oraz o Kaszubach i Kosznajdrach. Dowodem uznania zasług badawczych w środowisku historyków było zaproszenie w 1880 na uroczystości ku czci Długosza, połączone z kongresem historycznym w Krakowie.
Jego syn, który urodził się w 1857, dostał po ojcu imię Stanisław; do 1863 r. Maroński miał jeszcze cztery inne dzieci. W 1872 z przyczyn zdrowotnych przeszedł na emeryturę i zamieszkał w Poznaniu. Kontynuował działalność wydając książki i eseje historyczne. Gdy 14 września 1874 zmarła jego żona Leokadia pozostawiając pięcioro dzieci, Maroński przeniósł się na krótko do Nowego Koła około Świecia, a następnie do Pelplina. Na koniec zamieszkał w Inowrocławiu, gdzie zmarł w wieku 82 lat.
Jako pedagog współpracował z Towarzystwem Pomocy Naukowej, w którym zajmował się opiniowaniem kandydatów do stypendium. W 1871 założył w gimnazjum wejherowskim ogniwo konspiracyjne – kółko filomackie „Wiec”. Zasłużył się także stworzeniem biblioteki polskiej dla uczniów. Swój czas obok pracy historycznej poświęcał również malarstwu, malując portrety znanych osób.
Najważniejsze prace to m.in. O sołtysach w Polsce (Über das Schulzenamt in Polen, 1851), De auguribus Romanis (1859), Die stammverwandtschaftlichen und politischen Beziehungen Pommerns zu Polen bis zum Jahr 1227 (1876), O nawróceniu Pomorzan (Über die Bekehrung der Pommern 1874) oraz liczne analizy i monografie dotyczące historii Kościoła, Kaszub i regionu Pomorza.