Łucjan Kamieński

muzykolog i kompozytor
07.01.1885 28.07.1964 Gniezno

Biografia

Łucjan Kamieński urodził się 7 stycznia 1885 r. w Gnieźnie i był polskim muzykologiem i kompozytorem.

Syn Maksymiliana, urzędnika celnego, i Anieli z Giersbergów, w 1903 roku ukończył gimnazjum klasyczne we Wrocławiu. W tym samym czasie śpiewał w chórze katedralnym oraz uczył się muzyki u Maxa Filke’go. Przez pewien okres uczęszczał do seminarium duchownego w Poznaniu. W latach 1903–1909 studiował w Hochschule für Musik w Berlinie u Maxa Brucha i Roberta Kahna (kompozycja) oraz na uniwersytecie muzykologii u Hermanna Kretzschmara i Johannsesa Wolfa; w 1910 uzyskał stopień doktora.

Już podczas studiów, działając w kołach robotniczych Berlina, wydał pierwsze opus60 Arbeitslieder. W latach 1909–1918 mieszkał w Królewcu, gdzie był redaktorem działu muzycznego Königsberger Allgemeine Zeitung. W 1919 był dyrygentem operetki objazdowej w Poznaniu, 1920 wicedyrektorem Akademii Muzycznej. Od 1922 profesor nadzwyczajny i kierownik katedry muzykologii Uniwersytetu Poznańskiego, od 1936 profesor zwyczajny, w latach 1938–1939 dziekan Wydziału Humanistycznego.

W 1928 zorganizował i był prezesem Polskiego Towarzystwa Muzykologicznego, w 1930 założył przy katedrze muzykologii w Poznaniu pierwsze archiwum fonograficzne; zgromadził nagrania z dwóch ekspedycji kaszubskich (1932, 1935), śląskiej (1937) oraz wędrówek po Wielkopolsce, Pomorzu, Kujawach, Pieninach. Archiwum (około 4 tysiące nagrań) zaginęło w czasie wojny, zachowały się jedynie transkrypcje opublikowane (1936) w tomie pieśni ludowych z Kaszub południowych.

Do uczniów Kamieńskiego należeli Marek Kwiek, Zygmunt Latoszewski, Konrad Pałubicki, Jadwiga Sobieska i Marian Sobieski, Leon Witkowski. W 1939 aresztowany przez gestapę pod zarzutem działalności antyniemieckiej, został w końcu listopada zwolniony na skutek interwencji żony (niemieckiej śpiewaczki Lindy Harder, z którą ożenił się w 1913). Podczas okupacji niemieckiej pracował jako archiwista w Bibliotece im. Raczyńskich w Poznaniu. W 1941 wciągnięto go na Volklistę, za co we wrześniu 1946 PRL skazał go na 3 lata więzienia i utratę mienia; już w październiku został ułaskawiony, a w 1960 sąd zarządził zatarcie skazania.

W latach 1949–1957 był nauczycielem Państwowej Średniej Szkoły Muzycznej w Toruniu. Odsunięty od instytucji akademickich, pozbawiony możliwości badań zespołowych, próbował pracować samotnie (w latach 50. nagrał 150 płyt miękkich na Kaszubach), w końcu jednak zwrócił się ku kompozycji. Dorobek kompozytorski Kamieńskiego sprzed 1939 w większości zaginął (m.in. cała twórczość symfoniczna, utwory sceniczne).

Zmarł 28 lipca 1964 w Toruniu. Pochowany na Cmentarzu św. Jerzego.

Zobacz pełny artykuł na Wikipedii

Osiągnięcia

Założył archiwum fonograficzne przy katedrze muzykologii w Poznaniu (1930).
Był prezesem Polskiego Towarzystwa Muzykologicznego (1928).
Zgromadził nagrania z ekspedycji kaszubskich, śląskich i turystycznych po Wielkopolsce, Pomorzu, Kujawach i Pieninach.
Archiwum (około 4 tys. nagrań) zaginęło podczas wojny; zachowały się transkrypcje opublikowane w 1936 roku.
Odznaczony Złotym Krzyżem Zasługi (1936) i Srebrnym Wawrzynem Akademickim (1937).

Ciekawostki

W czasie okupacji pracował jako archiwista w Bibliotece im. Raczyńskich w Poznaniu.
W 1939 został aresztowany przez Gestapo i zwolniony po interwencji żony Lindy Harder.
W latach 50. nagrał około 150 płyt na Kaszubach.

Udostępnij