Nowy most w Głuchołazach – symbol odbudowy po powodzi. Co to zmienia dla bezpieczeństwa?
Katastrofa, która wymusiła zmianę podejścia
Wrześniowa powódź w 2024 r. na południu Polski pokazała, jak bezbronne mogą być małe miasta wobec żywiołu. Głuchołazy, położone nad rzeką Biała Głuchołaska, stały się symbolem walki z wodą – most łączący dwie części miasta został dosłownie zmieciony przez nurt. Jak przyznał Premier Donald Tusk podczas uroczystego otwarcia nowej przeprawy, to właśnie tutaj zapadły kluczowe decyzje o masywnej pomocy państwa, bo bez niej mieszkańcy i samorząd nie mieliby szans na samodzielne odbudowanie zniszczeń.
Nowy most, który dziś oddano do użytku, to nie tylko przywrócenie ciągłości drogi krajowej nr 40, ale przede wszystkim dowód na to, że państwo potrafi skutecznie reagować na kryzysy. Konstrukcja została zaprojektowana tak, by wytrzymać nawet ekstremalne wezbrania – jest położona niemal metr wyżej niż jej poprzednik zwany „mostem Andrzeja”, a oba końce przęsła opierają się na masywnych przyczółkach, które przenoszą ciężar na podłoże za umocnieniami wałów. Dzięki temu nowa przeprawa ma szansę przetrwać kolejne powodzie bez uszczerbku.
„Walka o most – wtedy przegrana, bo woda okazała się silniejsza – ale też dramat setek mieszkańców – to wszystko kazało nam jeszcze poważniej podejść do kwestii pomocy dla terenów popowodziowych”
Donald Tusk, Premier RP
Rekordowa pomoc finansowa i dalsze plany
Rząd na odbudowę Głuchołaz przeznaczył 365 mln złotych, a łączna kwota wsparcia dla wszystkich poszkodowanych regionów sięgnęła 11 mld zł – to największy w historii Polski pakiet pomocowy po klęsce żywiołowej. Z tej sumy ponad 1 mld zł trafił w formie bezpośrednich zasiłków do 62 tys. rodzin. Środki pochodzą zarówno z budżetu państwa, jak i z Funduszy Europejskich – w ramach tej drugiej puli udało się pozyskać 6 mld zł.
Sam most wraz z całą infrastrukturą techniczną kosztował 65 mln zł, ale to nie koniec inwestycji w mieście. W planach są jeszcze prace na terenach rekreacyjnych i w kompleksie sportowym (opiewające na 50 mln zł), a także remont mostu Świętego Wojciecha. Jak zapewnił Premier, pomoc państwa nie kończy się na odbudowie – Głuchołazy mają dostać nową szkołę, żłobek i pływalnię miejską. Wsparcie objęło też inne miejscowości, m.in. Lądek-Zdrój, Stronie Śląskie i Bardo.
„Most, który dziś otwieramy jest przykładem odbudowy plus. Jest nowoczesny i odporny na wielką wodę”
Marcin Kierwiński, Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji
„Powstał nowoczesny obiekt, zaprojektowany z uwzględnieniem doświadczeń z katastrofalnej powodzi, dzięki czemu jest znacznie bardziej odporny na ekstremalne zjawiska hydrologiczne. Usprawni nie tylko codzienne podróże i ruch transgraniczny z Czechami, ale także zwiększy bezpieczeństwo mieszkańców”
Dariusz Klimczak, Minister Infrastruktury
Co oznacza to dla mieszkańców Gniezna i regionu?
Choć Głuchołazy leżą kilkaset kilometrów od Gniezna, to wydarzenia na południu Polski mają bezpośredni wpływ na nasze poczucie bezpieczeństwa. Powódź z 2024 r. przypomniała, że zagrożenie hydrologiczne może dotknąć każdego – również Wielkopolskę, gdzie rzeki takie jak Wełna czy Warta potrafią wystąpić z brzegów. Dlatego decyzje podjęte w Głuchołazach to sygnał, że państwo jest w stanie szybko uruchomić gigantyczne środki i koordynować odbudowę.
Dla lokalnych kierowców i firm najważniejsze jest to, że nowy most w Głuchołazach odtworzył ważne połączenie drogowe z Czechami, co ułatwia transport i turystykę. W Gnieźnie podobne znaczenie mają nasze mosty nad Wełną – ich stan techniczny i odporność na gwałtowne przybory wody powinny być stale monitorowane. Władze samorządowe mogą czerpać z doświadczeń Głuchołaz, by lepiej zabezpieczyć lokalną infrastrukturę, a także skuteczniej aplikować o środki z funduszy przeciwdziałania skutkom zmian klimatu.
„Uparliśmy się, żeby przekazać maksymalną możliwą kwotę pieniędzy na pomoc w Głuchołazach. To jest ponad 360 mln złotych tylko w tym mieście. Nie mam żadnych wątpliwości, że szkody jeszcze są widoczne. My na tym nie kończymy pomocy”
Donald Tusk, Premier RP
- 365 mln zł – łączna pomoc rządowa dla Głuchołaz na odbudowę i nowe inwestycje
- 11 mld zł – całkowity pakiet pomocowy dla wszystkich regionów dotkniętych powodzią we wrześniu 2024 r.
- 65 mln zł – koszt budowy nowego mostu wraz z infrastrukturą techniczną
- 50 mln zł – wartość planowanych dalszych prac w Głuchołazach (m.in. remont mostu Świętego Wojciecha, obiekty sportowe)
- 1 mld zł – kwota bezpośrednich zasiłków trafiających do 62 tys. rodzin
- 6 mld zł – środki pozyskane z Funduszy Europejskich na walkę ze skutkami powodzi
Most, który łączy ludzi i buduje przyszłość
Nowa przeprawa w Głuchołazach to nie tylko beton i stal – to symbol solidarności i skuteczności państwa w obliczu tragedii. Jak podkreślali ministrowie podczas otwarcia, konstrukcja leży wyżej, jest solidniejsza i lepiej przygotowana na zmiany klimatu. Dla mieszkańców codzienne dojazdy do pracy, szkół i sklepów przestały być utrudnione, a miasto zyskało szansę na rozwój turystyczny i gospodarczy.
Premier Tusk, odnosząc się do dalszych działań, zaznaczył, że rząd nie zamierza poprzestać na odbudowie. Wsparcie dla terenów popowodziowych obejmuje prawie 30 różnych instrumentów – od dotacji na infrastrukturę po zasiłki bezpośrednie. To praktyczna lekcja dla wszystkich regionów, w tym Gniezna – warto mieć świadomość, że w razie kryzysu można liczyć na realną, szybką pomoc, pod warunkiem że lokalne władze będą potrafiły przygotować niezbędne wnioski i dokumentację.
„Takie miejscowości, jak Głuchołazy zasługują na dobrą infrastrukturę, by przyciągały ludzi, turystów i dawały poczucie bezpieczeństwa”
Tomasz Siemoniak, Minister Koordynator Służb Specjalnych
Otwarcie mostu w Głuchołazach to także ważny krok dla całej południowej Polski. Przywrócenie drogi krajowej nr 40 łączy nie tylko dwie części miasta, ale i dwa państwa – Polskę i Czechy, co ułatwia ruch transgraniczny i wymianę handlową. Dla Gniezna, będącego ważnym węzłem komunikacyjnym w Wielkopolsce, to przypomnienie, że inwestycje w odporność infrastruktury to nie wydatek, ale inwestycja w przyszłość.